İSTANBUL’UN AVRUPA YAKASINDAKİ ECZANE VE AKTARLARINDA ZAYIFLATICI AMAÇLI SATILAN BİTKİSEL DROGLAR

Engin Ozhatay

Abstract


Bu çalışmada obezite tedavisinde kullanılan bitkisel drog/drog karışımları literatüre bağlı olarak verilmiştir. Bu bitkilerin, botanik özellikleri ve içerdikleri etkin maddeler tanıtılmıştır. Aktar, internet, market gibi yerlerden alınan bitkisel ürünlerin bilinçsizce kullanımının halk sağlığını büyük ölçüde riske attığı gösterilmiştir. Bu bağlamda, İstanbul’daki (Avrupa Yakası) eczane ve aktarlarda zayıflatıcı amaçlı satılan bitkisel drog/drog karışımları ele alınmıştır. 13 tanesi aktarlardan, 7 tanesi eczanelerden olmak üzere toplam 20 örnek incelenmiştir. Bu 20 örnekten hassas terazide 20’şer gram tartılarak, pens yardımıyla farklı bitki örnekleri ve yabancı maddeler birbirinden ayrılmış, stereo mikroskop altında, bitki monografları ve herbaryum örnekleri yardımıyla teşhis ve tanımları yapılmıştır. Teşhis edilen bitkilerin genel olarak laksatif, diüretik, mide gaz ve spazmını giderici, terletici vb. etkileri taşıdıkları saptanmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda, aktar örneklerinin hiçbirinde standart bir ambalaj ve etiket sistemi olmadığı, belli bir formülasyona uyulmadan, uygunsuz koşullarda hazırlanıp muhafaza edildikleri, aktarlar tarafından verilen bilgiler ile örneklerin içeriklerinin uyuşmadığı tespit edilmiştir. İncelenen eczane örneklerinde ise standart bir ambalaj ve etiket sistemi olduğu, karışım çaylarının belli bir formülasyona uyularak hazırlandığı; incelenen 7 tane örnekten sadece bir tanesinin içerdiği bitkisel drogların depoda uygunsuz şartlarda muhafaza edildiği saptanmıştır. Bu örnek dışında, incelenen diğer tüm eczane örneklerinin gerek ambalajlarının koruyuculuğu gerekse etiket, hazırlanış ve muhafaza yöntemleriyle, en önemlisi de bu konuda bilimsel olarak eğitim almış tek meslek grubu olan eczacıların verdiği sağlık danışmanlığı ve bilgiler ile uygun oldukları vurgulanmıştır.


Keywords


Obezite, Bitkilerle tedavi, Eczane, Aktar, Bitkisel drog

Full Text:

PDF (Türkçe)

References


REFERANSLAR

Erkekoğlu P, Giray B, Sahin G. Türkiye’de Zayıflama Amacıyla Kullanılan Toz Karışımların ve Likit Preparatların Toksikolojik açıdan Değerlendirilmesi. Hacettepe Tıp. Dergisi. 2009; 40: 205-218.

Hofbauer KG, Nicholson JR, Boss O. The Obesity Epidemic: Current and Future Pharmacological Treatments. Ann. Rev. Fharmacol Toxicol. 2007; 47: 565-92.

Saraçoğlu A, Ergun B. (2006) Türkiye’de Satılan Bazı Bitkisel Zayıflama Çaylarının İçerikleri ve Bu Çayların Kullanımına Bağlı Ortaya Çıkabilecek İstenmeyen Etkiler. Türkiye Klinikleri J. Med. Sci. 2006; 26:355-363.

Süsleyici Duman B, Kayhan FE, Sesal C. Obezite Genetiği. Türkiye Klinikleri, J. Med.Sci. 2009; 29(2):520-530.

Ersöz T. Bitkisel İlaçlar ve Gıda Takviyeleri ile ilgili Genel Yaklaşım ve Sorunları. MİSED Türk Eczacılar Birliği Yayını. 2012; 27-28: 11-21.

Türkmen Z, Türkdoğru S, Mercan S, Açıkkol M. Bitkisel Ürünlerin ve Gıda Destek Ürünlerinin İçeriklerinin Adli ve Hukuki Boyutu. Adli Tıp Bülteni. 2014; 19(1):38-48.

İpek EG, Güray Y, Demirkan B, Güray Ü, Kafes H, Başyiğit F. Kardiyoloji Kliniğine Başvuran Hastalarda Bitkisel Kökenli Alternatif Tedavilerin ve Tamamlayıcı Besin Ürünlerinin Tüketim Prevelansı. Türk Kardiyoloji Der. Arş. –Arch. Turk. Soc. Cardio. 2013;41(3):218-224.

Sezik E. Bitkilerle Tedavi. MİSED,Türk Eczacılar Birliği Yayını. 2002; 3-4:4-15.

Gürdal MB, Özhatay FN. Zayıflama Çaylarında Bulunan Funda Türleri. XXI. Bitkisel İlaç Hammaddeleri Toplantısı. 2014; ss.110-110.

Baytop, T. Türkiye’de Bitkiler İle Tedavi (Geçmişte ve Bugün), İstanbul Üniversitesi Yayınları No: 3255, 1984.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.